Yavru kediler, annenin bağışıklık sisteminden doğrudan çok az antikor alır; kedilerde plasenta, antikorların fetüse geçişini büyük ölçüde engeller. Bu nedenle anne sütü ve özellikle kolostrum (ilk süt), yavru kediler için hayati önem taşır. Kolostrum, antikorları (özellikle IgG) koruyucu maddelerle taşıyarak sindirim sisteminden kana geçmesini sağlar. Yavru kediler bu antikorları en iyi doğumdan sonraki ilk 16 saat içinde emer; 24 saatten sonra emilim hızla düşer.1
Eksik kolostrum alımı veya geciken emzirme, 2 hafta içinde yavruda sepsis veya ciddi enfeksiyon riskini artırır. Annesi olmayan veya reddedilmiş yavrular, küçük ya da zayıf kedicikler ve yeterli kolostrum üretemeyen annelerin yavruları bu risk altındadır. Gerekirse veteriner hekim gözetiminde serum takviyesi yapılabilir.1
Antikorlar yalnızca kolostrumda değil, anne sütünde de bulunur. Ancak anne sütündeki antikorlar annenin kanından geçmez; doğrudan süt bezlerinde üretilir. Bu "laktojenik bağışıklık", özellikle yavrunun sindirim sistemi gibi mukozal yüzeylerinde lokal bir koruma sağlar ve sütten kesilene kadar önemli bir savunma oluşturur. Bu salgısal antikorlar kolostrumda da yer alır; yenidoğanda kana geçtikten sonra, tekrar mukozal yüzeylere taşınarak koruyucu etkilerini sürdürür.1
Pasif Bağışıklığın Süresi
Anne kaynaklı antikorlar, yavruya doğrudan koruma sağlar fakat kısa ömürlüdür. Yavru kedide antikor seviyesi doğumdan sonraki 2. gün zirveye ulaşır ve genellikle 4-16 hafta arasında azalır. Seviyeler çevresel faktörler, antijen maruziyeti ve kolostrum kalitesine göre değişebilir. Bu nedenle koruma süresi yavrular arasında farklılık gösterebilir.1
Yavru Kedilerde İlk Aşılama
Yavru kediler doğumdan itibaren antijenlere karşı bağışıklık yanıtı verebilir, ancak bağışıklık sistemi olgunlaşmamışsa bu yanıt sınırlı olabilir.1,2
Yavru kedilerde ilk 4 hafta boyunca aşı yapılmamalıdır. Bunun nedeni yalnızca bağışıklık sisteminin olgun olmaması değil, anne kaynaklı yüksek antikor seviyelerinin yavruda antikor üretimini engellemesidir.1
Yavru kediler, anne kaynaklı antikor seviyeleri yeterince azalmadan kendi bağışıklık yanıtını oluşturamaz.1
Bu nedenle:
-
İlk aşılama genellikle 8-9 hafta civarında yapılır. (riskli durumdaki kedilerde veya barınaktaki yavrularda daha erkene alınabilir, veteriner hekiminiz kediniz için uygun aşı protokülünü uygulayacaktır)
-
Ardından, 2-4 hafta aralıklarla tekrarlayan dozlar uygulanır; genellikle 12-16 haftaya kadar devam eder.1,2
Yavru kedilerin sağlığı için kolostrumun önemi, pasif bağışıklık süresi ve doğru aşılama programı kritik faktörlerdir. Dikkatli takip ve veteriner hekim rehberliği ile yavru kedilerin erken dönemde bağışıklığı güvence altına alınabilir.1,2
-
1. The Advisory Board on Cat Diseases, GUIDELINE for Maternally Derived Immunity and Vaccination
Erişim Tarihi: Aralık 2025
Erişim Adresi: https://www.abcdcatsvets.org/guideline-for-maternally-derived-immunity-and-vaccination/ -
2. World Small Animal Veterinary Association (WSAVA), 2024 Guidelines for the Vaccination of Dogs and Cats
Erişim Tarihi: Aralık 2025
Erişim Adresi: https://wsava.org/wp-content/uploads/2024/05/2024-Guidelines-for-the-Vaccination-of-Dogs-and-Cats.pdf
TR-PET-0010-2026